Deze websitepagina werd aangemaakt ter gelegenheid van 20 jaar Stichting Sint-Pietersfeest Kalken in 2008.
We willen deze pagina in totaliteit behouden en blijvend aanvullen met nieuwe gegevens over de geschiedenis van het Sint-Pietersfeest te Kalken.
Op deze websitepagina worden een inleiding en vier overzichten aangeboden.
A. Het Sint-Pietersfeest op de wijk de Kruisen te Kalken, 1908 – ca. 1956.
B. Overzicht activiteiten Stichting Sint-Pietersfeest Kalken, 1988 – 2009.
In het kader 20-100 past een terugblik op de kermisbeleving in Kalken en op de wijk De Kruisen in het bijzonder. Dat deden we met een academische zitting ter gelegenheid van Molekenskermis 2008 en de document- en fototentoonstelling Kermis in Kalken die een aantal keer te zien was.
De fotoreportage op deze websitepagina zal zich vooral toespitsen op 20 jaar Stichting Sint-Pietersfeest Kalken en 100 jaar Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen.
Bedoeling is voor elk jaar enkele wetenswaardigheden te formuleren met daaraan gekoppeld een of meerdere foto’s.
Tijdens de voorbije twintig jaar verlieten niet alleen heel wat dorpsgenoten ons, ook twee medebestuursleden betreuren we, namelijk Denise Van De Velde en Eugeen Bogaert. Eind februari 2008 verloren we onze erevoorzitter, dokter Paul Sonneville (1930-2008). Dokter Sonneville woonde sinds halfweg de jaren 1950 in Overmere waar hij praktijk hield.
In de loop der jaren zullen we hen gedenken die getuigd hebben over het oorspronkelijke Sint-Pietersfeest én hen die het huidige Sint-Pietersfeest mee vorm hebben gegeven.
Als bron bij uitstek voor het hoofdstuk B zal daarvoor onder andere de inhoud uit meer dan 2750 bladzijden van ons mededelingenblad Het Sinte-Pieterke Kalken gebruikt worden.
A. Het Sint-Pietersfeest op de wijk de Kruisen te Kalken, 1908 – ca. 1956.
De benaming Sint-Pietersfeest werd vooral gebruikt in de periode vóór WO I, in de jaren daarna werd de benaming Sint-Pieterskermis gebruikt.
De belangrijkste plaats in het kader van het Sint-Pietersfeest was de onmiddellijke omgeving van het schoolhuis op de wijk De Kruisen, de plaats die we nu het Sint-Pieterspleintje noemen.
Vooral tijdens het interbellum won de organisatie van een wielerwedstrijd aan belang.
Wij vieren Sinte-Pieter
Op onzen schoonen wijk
Het is een feest voor ieder
Voor kinderen arm en rijk
Wij zingen blij
Een lied ter uwer eer
En smeeken vrij
Ach ziet op ons toch neer
Van uit den hemel dan
Gij goeden grooten Heil'ge man.
Tekst op de melodie van
Het lied van den smid
van Liekens en Andelhof
1908 |
Eerste georganiseerde Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen te Kalken, zondag 5 juli. |
|
1909 |
Herneming Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen te Kalken, zondag 4 juli. Publicatie van foto’s uit de stoet via postkaarten, met aanduiding van data, nl. 1909, 1910 en 1911. |
|
1910 |
Fotopostkaart deelnemertjes stoet Sint-Pietersfeest, 1910. |
|
1911 |
Ook voor deze editie werden fotopostkaarten van deelnemertjes aan de stoet gemaakt. |
|
1912 |
Sint-Pietersfeest op 30 juni 1912, met onder andere een groot velofeest. |
|
1913 |
Ook op de Wetterse wijk Beirstoppel werd het Sint-Pietersfeest gevierd. |
|
1914 |
Sint-Pietersfeest op 5 juli 1914, met onder andere een groot kinderfeest en een bloemenstoet. |
|
1915-1918 |
Meer dan waarschijnlijk geen Sint-Pietersfeest vanwege WO I. |
- |
1919 |
Herneming van het Sint-Pietersfeest terwijl Dr. Van De Velde in de gevangenis zat. Hij was tot een gevangenisstraf veroordeeld omwille van zijn activistische activiteiten tijdens WO I. |
|
1920 |
Herneming van het Sint-Pietersfeest, dat blijkt uit een brief van Dr. Van De Velde vanuit de gevangenis. |
|
1921 |
|
|
1922 |
|
|
1923 |
|
|
1924 |
De zangmaatschappij De Ware Vlamingen kreeg een gemeentelijke subsidie van 300 frank voor het opluisteren van het gemeentefeest ter gelegenheid van 11 juli. |
|
1925 |
Petrus De Caluwé kreeg als voorzitter van de Kalkense veloclub een vergoeding van 150 frank als gemeentelijke toelage voor het opluisteren der kermisfeesten van de gemeente. Emiel De Broe, schatbewaarder van de Zang- en muziekafdeling De Ware Vlamingen, ontving bij mandaat van 7 mei 1926 uit de gemeenterekening voor 1925 een gemeentelijke toelage van 600 frank, waarschijnlijk vooral om de omschakeling van zangmaatschappij naar muziekmaatschappij of fanfare te financieren. |
|
1926 |
Omvorming van zangmaatschappij De Ware Vlamingen tot fanfare. |
|
1927 |
|
|
1928 |
De organisatie van het Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen krijgt een beperkte financiële steun van het gemeentebestuur: herbergier Edmond Claus ontving 50 frank. |
|
1929 |
De organisatie van het Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen krijgt een beperkte financiële steun van het gemeentebestuur: herbergier Edmond Claus ontving 50 frank. |
|
1930 |
|
|
1931 |
Begin juli 1931 ontving herbergierster Maria De Kesel voor de organisatie van een velokoers ter gelegenheid van de kermis Cruisen (= ongetwijfeld het Sint-Pietersfeest) een tegemoetkoming van 50 frank. |
|
1932 |
Tijdens deze editie of de editie van het daaropvolgende jaar vatte het schilderij van Sinte-Pieter, opgesteld in het raam van de gevel van het schoolhuis op de wijk De Kruisen, vuur. Lokale schilder Raymond Vermeiren maakte voor de volgende editie een nieuw schilderij. Richard Lammens ontving 50 frank als hulpgeld voor de organisatie van een velokoers ter gelegenheid van kermis St.-Pieter-Cruisen. |
|
1933 |
Richard Lammens ontving 50 frank als hulpgeld voor de organisatie van een velokoers ter gelegenheid van kermis St.-Pieter-Cruisen. |
|
1934 |
Richard Lammens ontving 50 frank als hulpgeld voor de organisatie van een velokoers ter gelegenheid van kermis St.-Pieter-Cruisen. |
|
1935 |
In 1935 kreeg herbergier Vital Bracke een gemeentelijke bijdrage voor de organisatie van Sint-Pieterskermis. |
|
1936 |
Beeld uit de Sint-Pietersfeeststoet voor kinderen, midden jaren 1930. |
|
1937-1938 |
In 1937 en 1938 was het de beurt aan herbergier Michel Verschraegen om een bijdrage voor de organisatie Sint-Pieterskermis te ontvangen. |
|
1939 |
Waarschijnlijk een organisatie van Sint-Pietersfeest/-kermis met minder allure door het overlijden van dokter Jozef Van De Velde (februari 1939) en de mobilisatieperiodes. Maria De Lausnay ontving in 1939 de gebruikelijke steun van 50 frank als hulpgeld voor de organisatie van Sint-Pieterskermis. |
|
1940-1944 |
WO II. |
|
1945 |
Wielerwedstrijden voor beginnelingen tgv Sint-Pieterskermis, zondag 1 juli en maandag 2 juli 1945. |
|
| 1946 | ||
1947 |
|
|
1948 |
|
|
1949 |
Mogelijke herneming van een Sint-Pietersfeeststoet onder leiding van meester Edmond Lauwaet, bewoner van het schoolhuis op de wijk De Kruisen. Tot omstreeks 1955 zou die herneming plaatsgevonden hebben. |
|
1950 |
Ter gelegenheid van het Sint-Pietersfeestweekend waren er op 2 juli 1950 gelegenheidsbals in de herberg van Petrus Cours in de Kruisenstraat en in de cinemazaal Flandria, eigendom van en bij gelegenheidsbals uitgebaat door Ernest Crabeel. |
|
1951 |
Op de wijk Hussevelde werd eveneens Sint-Pieterskermis gevierd. Op vrijdag 29 juni 1951 werd daar een wielerwedstrijd voor beginnelingen ingericht. |
|
1952 |
Organisatie van een handelsfoor en wielerwedstrijd voor beginnelingen (20 april) tgv Molekenskermis. Wielerwedstrijd voor beginnelingen-niet-aangeslotenen tgv Sint-Pieterskermis, 6 juli 1952. |
|
1953 |
5 juli 1953, wijk De Kruisen, Sint-Pieterskermis: wielerwedstrijd voor niet nader omschreven categorie. |
|
1954 |
Heraanleg van de Kruisenstraat en de Koffiestraat: nieuwe bestrating |
|
| 1955 | ||
1956 |
1 juli 1956, wijk De Kruisen, Sint-Pietersfeest: inrichting van wielerwedstrijd voor beginnelingen. |
|
1957-1988 |
Het Sint-Pietersfeest werd niet meer ingericht. |
- |
B. Twintig jaar Stichting Sint-Pietersfeest Kalken, 1988 – 2008.
De werkgroep Stichting Sint-Pietersfeest Kalken wou het Sint-Pietersfeest doen heropleven. Als omkaderende activiteiten zouden aanvankelijk Molekenskermis of Kruisenstraatkermis en Koffiestraatkermis heringericht worden.
November 1988 |
Samenkomst van personen die in 1989 het Sint-Pietersfeest wilden inrichten. |
|
1989 |
Molekenskermis met oldtimershow. |
|
1990 |
Molekenskermis, Oldtimershow |
|
1991 |
Organisatie karnavalbal in zaal Koninklijke Harmonie, Kalken |
|
1992 |
|
|
1993 |
Sint-Pietersfeest met stoet en tentoonstelling Onderwijs te Kalken. Publicatie dichtbundel van Bert Erens: De familieziel. |
Kortverhaal stoet. |
1994 |
Molekenskermis 15-18 april: tentoonstelling Geschiedenis van de fiets. |
|
1995 |
Voorlopig laatste herneming van Koffiestraatkermis met concert (12 augusust) en seriekaartingen (14 en 15 augustus). |
|
1996 |
Molekenskermis, Oldtimershow 21 april 1996 |
|
1997 |
Uitgave naslagwerk: Kalken, van de Franse Revolutie tot de gemeentefusie met Laarne. |
|
1998 |
Nieuwjaarswens in openlucht. Molekenskermis met tentoonstelling Expo 1958 te Brussel |
|
1999 |
Enkele werkgroepleden |
|
2000 |
Bieretiket Stien en Lies, aangemaakt ter herdenking van het veertigjarig bestaan van de Kalkense reuzen ter gelegenheid van Molekenskermis. |
|
2001 |
|
|
2002 |
Heraanleg van de Steenbeekstraat nav de doortocht van de Omloop Het Volk. |
|
2003 |
|
|
2004 |
Spaanse Avond tgv het Sint-Pietersfeest. |
|
2005 |
Doortocht Omloop Het Volk in de Steenbeekstraat |
|
2006 |
Erfgoeddagtentoonstelling tgv Molekenskermis. Heraanleg Kruisenstraat en deel Koffiestraat: nieuwe riolering en wegdek met aansluiting Dendermondsesteenweg, Bieststraat, Koffiestraat en bekenstelsel. |
|
2007 |
|
|
2008 |
Academische Viering tvg 20ste editie Molekenskermis, 19 april 2008. |
|
De voorbije twintig jaar, een generatie zeg maar, namen we afscheid van heel wat familieleden, vrienden, buren en mensen die er in hun leven voor gezorgd hebben dat een aantal kermis- en feesttradities opgestart of verder gezet werden. We noemen geen namen, maar we zijn daar iedereen enorm dankbaar voor.
Uit hun verhalen en daden bleek vooral de wilskracht om samen iets te beleven, om samen iets te organiseren, om samen feest en kermis te vieren. En dat niet alles van een leien dakje liep, laat zich raden.
Om kermis of feest te vieren is er echter ook ruimte nodig. We denken daarbij niet alleen aan een open ruimte in een woonomgeving, maar ook aan cafés en de er bijhorende zalen of zaaltjes. Last but not least moet er ook in het tijdsgebruik en het budget van ons en onze medemensen de nodige ruimte of plaats voorzien blijven om in een lokale gemeenschap feest te kunnen vieren.
We moeten er allemaal samen aan werken opdat aan al die voorwaarden in de nabije en verre toekomst verder kan voldaan worden.
We herdenken hieronder in het bijzonder:
Denise Van De Velde, echtgenote van Gerard De Vos, werkgroeplid Stichting Sint-Pietersfeest Kalken |
|
| Eugeen Bogaert (1931-2000) was een van de stichtende leden van de Stichting Sint-Pietersfeest Kalken. Hij was jarenlang verantwoordelijk voor de financiën. | Foto |
| Gustaaf Verschraegen (1914-2003), geboren en getogen in de Koffiestraat, getuigde menige keer van een rijke folklore- en kermisbeleving. | |
| Alfons Vervaet (1925-2003), de laatste molenaar op de Kruisenmolen. | Foto |
| Ida Van De Weghe (1918-2007), weduwe van Maurice Dhooghe | Foto |
| Marcella Troch (1932-2007), weduwe van werkgroeplid Stichting Sint-Pietersfeest Eugeen Bogaert, overleed op 29 juni 2007, de feestdag van de HH. Petrus en Paulus. | |
Leona Blancquaert (1930-2007) bewoonde samen met haar man Alfons Vervaet de site van de Kruisenmolen. |
Foto |
| Dokter Paul Sonneville (1930-2008), erevoorzitter Stichting Sint-Pietersfeest Kalken, periode 1988-2008 | Tekst Foto |
Roger De Broe (1922-2008) was decennialang betrokken bij de werking van voetbalclub FCHO Kalken en de inrichting van wielerwedstrijden in en rond de Koffiestraat en Kruisenstraat. |
|
Jacqueline Bogaert (1942-2008), echtgenote van een van de stichtende leden van de Stichting Sint-Pietersfeest Kalken, Theo De Geest. |
1908 |
Eerste georganiseerde Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen te Kalken, zondag 5 juli. |
1909 |
Herneming Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen te Kalken, zondag 4 juli. Publicatie van foto’s uit de stoet via postkaarten, met aanduiding van data, nl. 1909, 1910 en 1911. |
| 1910 | De harmonie St-Cecilia Kalken wordt Koninklijk verklaard. |
1911 |
Wrijvingen tussen de bestuurders van de zangmaatschappij De Ware Vlamingen en de bestuurders van de Harmonie St.-Cecilia Kalken. |
1912 |
Sint-Pietersfeest op 30 juni 1912, met onder andere een groot velofeest. |
1914 |
Kalken viert uitbundig de honderdjarige Angeline De Cock, bewoonster van de Koffiestraat. |
WO I Augustus 1914 – november 1918 |
Inventaris van aantal herbergen in Kalken (1916): meer dan 200! Een aantal reglementen werden opgelegd om een flink aantal herbergen te kunnen sluiten. |
1919 |
Herneming van het Sint-Pietersfeest. |
1920 |
Herneming van het Sint-Pietersfeest, dat blijkt uit een brief van Dr. Van De Velde vanuit de gevangenis. |
1921 |
In de gemeente werden programma’s aangeplakt van de jaarmarkten van Lokeren (april) en Dendermonde (oktober). |
1922 |
Uit de gemeentebegroting van 1921 werden midden 1922 aan volgende verenigingen hulpgelden betaald: de Koninklijke Harmonie St.-Cecilia, Zangmaatschappij De Ware Vlamingen en de Leopoldisten. Dat waren verenigingen die hun mededewerking aan gemeentelijke feestactiviteiten verleenden. |
1923 |
Timmerman Jan Van Bogaert maakte een nieuwe kiosk tgv Kalkenkermis. |
1924 |
De zangmaatschappij De Ware Vlamingen kreeg een gemeentelijke subsidie van 300 frank voor het opluisteren van het gemeentefeest ter gelegenheid van 11 juli. |
1925 |
Petrus De Caluwé kreeg als voorzitter van de Kalkense veloclub "Trap Rap" een vergoeding van 150 frank als gemeentelijke toelage voor het opluisteren der kermisfeesten van de gemeente. |
1926 |
Omvorming van zangmaatschappij De Ware Vlamingen tot fanfare De Ware Vlamingen. |
1927 |
7 augustus. |
1928 |
De organisatie van het Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen krijgt een beperkte financiële steun van het gemeentebestuur: herbergier Edmond Claus ontving 50 frank. |
1929 |
De organisatie van het Sint-Pietersfeest op de wijk De Kruisen krijgt ook dit jaar een beperkte financiële steun van het gemeentebestuur: herbergier Edmond Claus ontving 50 frank. |
1930 |
In zaal D’Hollander – de latere cinemazaal Flandria - worden toneelvoorstellingen gegeven. |
1931 |
Kleermaker August Martens uit Kalkendorp maakte een vlag die tgv openbare feesten en de gemeentekermis werd gebruikt. |
1932 |
Zoals elk jaar moesten voor de jaarmarkt tgv Kalkenkermis staken geplaatst en opnieuw uitgebroken worden. Werkman Theofiel Van De Velde werd daarvoor vergoed. |
1933 |
Organisatie van een grote sledewedstrijd op de bevroren ijsvlakte van de Kalkense meersen. |
1934 |
Gemeentelijk hulpgeld werd betaald aan de organisatoren van wielerwedstrijden |
1935 |
Voor het eerst wordt melding gemaakt van Koffiestraatkermis (15 augustus). Aanleiding voor de organisatie van die kermis waren de successen van de plaatselijke wielrenner Albert Van Laere. |
1936 |
De tafelkosten van de gendarmes die de orde tgv de gemeentekermis hielpen handhaven en van de keurders voor de jaarmarkt, liepen - zoals altijd - relatief hoog op. |
1937 |
Het kanonpoeder, dat gebruikt werd bij het schieten tgv de opening van de gemeentekermis, werd vooral bij de Husseveldse smid Cesar Baert aangekocht. |
1938 |
Voortaan schreef men officieel Kalken ipv Calcken. |
1939 |
Mogelijke organisatie van Sint-Pietersfeest/-kermis met minder allure door het overlijden van dokter Jozef Van De Velde (februari 1939) en de mobilisatieperiode augustus – september - oktober. |
1940 - bevrijding 1944 |
Weinig sporen van officiële kermisactiviteiten in Kalken. |
| 1945 | |
| 1946 | Geen heropstarting van brouwerijactiviteiten in Kalken. |
| 1947 | Organisatie Vlaamse Kermis in en rond het Klooster in de Kouterstraat op 20 juli. Opbrengst ten voordele van het plaatselijke Sint-Vincentiusgenootschap. |
| 1948 | De gemeentelijke subsidies voor het organiseren van openbare feesten en vermakelijkheden werden verdubbeld: 10000 frank tegenover 5000 frank in 1947. |
| 1949 | |
| 1950 | Voorbereidingen om het kerkhof aan Kalkenkerk te verplaatsen naar de Kouterstraat. Eerste stap naar een volwaardig dorpslein. Inwijding van het nieuwe kerkhof in augustus. |
| 1951 | Voor het eerst werd een gemeentelijke subsidie toegekend aan de sportverenigingen. |
| 1952 | De Bontinkstraat wordt eindelijk over de ganse lengte van de straat van elektrische straatverlichting voorien. Volgens de overlevering vormde de officiële inwerkingstelling ervan het hoogte punt van de jaarlijkse wijkkermis tijdens het derde weekend van juni. Organisatie van een handelsfoor en wielerwedstrijd voor beginnelingen ter gelegenheid van Molekenskermis (20 april). |
| 1953 | Grote handelsfoor met attracties op zondag, maandag en dinsdag 19-21 april bij Kamiel Van De Weghe in de Schriekstraat. |
| 1954 | Heraanleg van de Kruisenstraat en de Koffiestraat: nieuwe bestrating. Opriching Breughelcomité op 18 maart. Doel was het inrichten van jaarlijkse activiteiten om de vzw Parochiale Werken Sint-Dionysius financieel te ondersteunen. |
| 1955 | Opening van feestzaal Het Feestpaleis bij Camiel Bracke in de Kruisenstraat. Boksgala en Vlaamse kermis in de hof van Victor De Meyer, Kalkendorp, een organisatie van Boxing Club Kalken. André Rosseel won de Oost-Vlaamse Pijl voor beroepsrenners te Kalken op 10 juli. |
| 1956 | Mogelijk eerste parochiale Breughelfeest (of het jaar daarop). |
| 1957 | Voor het de ganse nacht door laten branden van de openbare elektrische verlichting ter gelegenheid van de gemeentekermis en de wijkkermissen, diende het gemeentebestuur een speciale aanvraag in te dienen. Bijkomende kosten dus. |
| 1958 | Oprichting Dekenij Vromondstraat – Gaverstraat. Ook vanuit Kalken trokken heel wat bezoekers naar Expo 58 in Brussel. |
| 1959 | Kermisgrap in de herberg bij Remi Stien Dook Verschraegen en Alice Lies Middernacht op de wijk De Kruisen. |
| 1960 | De Kalkense reuzen Stien en Lies worden op 10 april, ter gelegenheid van Molekenskermis, ingehuldigd. |
| 1961 | Aanbesteding voor de afbraak van het oud-gemeentehuis en de belendende Kantschool. De jaarmarkteditie voor dieren werd zo goed als onmogelijk gemaakt door een uitbraak van de besmettelijke ziekte mond-en-klauwzeer bij het vee. Dat werd als een ramp voor de neringdoeners beschouwd. |
| 11 juli 2003 | Kennismakingsactiviteit met Feestcomité De Keille op het Vaartplein. |
